തജ്‌വീദ് പഠിക്കുന്നതിൻ്റെയും പഠിപ്പിക്കുന്നതിൻ്റെയും ശ്രേഷ്ഠത

 1. വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ നിന്ന്

ഖുർആൻ അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ച രീതിയിൽ കൃത്യമായി ഓതുക എന്നത് ഒരു കല്പനയാണ്.

 * അല്ലാഹുവിൻ്റെ കല്പന: "ഖുർആൻ നീ സാവധാനം ക്രമപ്പെടുത്തി പാരായണം ചെയ്യുക" (സൂറത്തുൽ മുസ്സമ്മിൽ: 4). ഇവിടെ 'തർത്തീൽ' എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് മനോഹരമായി ഓതുക എന്നതാണ്.

 * യഥാർത്ഥ പാരായണം: "നാം ആർക്കാണോ വേദഗ്രന്ഥം നൽകിയത്, അത് പാരായണം ചെയ്യേണ്ട യഥാർത്ഥ മുറപ്രകാരം അവർ അത് പാരായണം ചെയ്യുന്നു..." (സൂറത്തുൽ ബഖറ: 121). അക്ഷരങ്ങൾ തെറ്റാതെയും നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചും ഓതുന്നത് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

2. നബി വചനങ്ങളിൽ (ഹദീസ്) നിന്ന്

തജ്‌വീദ് നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് ഖുർആൻ പഠിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ പ്രതിഫലമാണ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

 * ഏറ്റവും ഉത്തമർ: നബി (സ) പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ ഖുർആൻ പഠിക്കുകയും അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ്" (ബുഖാരി).

 * വിദഗ്ദ്ധർക്ക് ലഭിക്കുന്ന പദവി: നബി (സ) പറഞ്ഞു: "ഖുർആൻ പാരായണത്തിൽ നൈപുണ്യം നേടിയവർ (തജ്‌വീദ് അറിയുന്നവർ) ആദരണീയരായ മലക്കുകളോടൊപ്പമായിരിക്കും. എന്നാൽ പ്രയാസപ്പെട്ട് ഖുർആൻ ഓതുന്നവർക്ക് രണ്ട് പ്രതിഫലമുണ്ട്" (ബുഖാരി, മുസ്ലിം).

 * ശബ്ദം അലങ്കരിക്കുക: "നിങ്ങളുടെ ശബ്ദം കൊണ്ട് നിങ്ങൾ ഖുർആനെ മനോഹരമാക്കുക" എന്ന് നബി (സ) പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. തജ്‌വീദ് നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുമ്പോഴാണ് പാരായണം മനോഹരമാകുന്നത്.

3. തജ്‌വീദ് പഠിക്കുന്നതിൻ്റെ ഗുണങ്ങൾ

 * തെറ്റുകളിൽ നിന്ന് സുരക്ഷ: അർത്ഥം മാറിപ്പോകുന്ന രീതിയിലുള്ള ഉച്ചാരണ പിശകുകളിൽ (ലഹ്ൻ) നിന്ന് നാവുകളെ ഇത് സംരക്ഷിക്കുന്നു.

മനസ്സാന്നിധ്യം (ഖുശൂഅ്): നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് സാവധാനം ഓതുന്നത് ഖുർആൻ്റെ ആശയങ്ങൾ ചിന്തിക്കാനും മനസ്സാന്നിധ്യം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.

 * അല്ലാഹുവിൻ്റെ പ്രീതി: പ്രവാചകൻ ഓതിയതുപോലെ ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യുന്നത് അല്ലാഹുവിങ്കൽ വലിയ സ്വീകാര്യത ലഭിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.

أولاً: من القرآن الكريم

يُعد التجويد تطبيقاً عملياً للأمر الإلهي بترتيل القرآن، ومن الأدلة على ذلك:

 * الأمر بالترتيل: قال تعالى: 《وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا》 [المزمل: 4]. والترتيل هو قراءة القرآن بتمحل وتؤدة مع مراعاة مخارج الحروف وصفاتها.

 * حق التلاوة: قال تعالى: 《الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ》 [البقرة: 121]. وذكر العلماء أن "حق تلاوته" يشمل إقامة حروفه وتدبر معانيه.

ثانياً: من السنة النبوية الشريفة

وردت أحاديث كثيرة ترفع من شأن من يتعلم أحكام القراءة ويتقنها، ومنها:

 * الأفضلية المطلقة: قال رسول الله ﷺ: «خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ» (رواه البخاري). وهذا يشمل تعلم ألفاظه (التجويد) ومعانيه.

 * منزلة الماهر بالقرآن: قال ﷺ: «الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيَتَتَعْتَعُ فِيهِ وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ لَهُ أَجْرَانِ» (متفق عليه). والمهارة لا تتحقق إلا بإتقان التجويد.

 * تحسين الصوت بالقرآن: حث النبي ﷺ على تزيين القراءة بالأداء الحسن فقال: «زَيِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ»، وكان ﷺ يستمع للصحابة الذين أوتوا مزماراً من مزامير آل داود لحسن تجويدهم.

ثالثاً: فوائد تعلم التجويد

بالإضافة إلى الأجر والثواب، يحقق التجويد فوائد عملية للقارئ:

 * صون اللسان عن الخطأ: يحمي القارئ من "اللحن" (الخطأ في النطق) الذي قد يغير معنى الآيات.

 * تحصيل الخشوع: القراءة المنظمة والمتأنية تساعد القلب على تدبر المعاني والتدبر يؤدي للخشوع.

 * نيل الشفاعة: فإتقان القراءة والارتباط بالقرآن سبب في شفاعته لصاحبه يوم القيامة.